به گزارش خبرنگار مهر، نکوداشت نصرتالله صمدزاده بنیانگذار کتابخانه تخصصی جنگ حوزه هنری با عنوان «کتابدار یاد» در کافه کتاب حوزه هنری برگزار شد.
مرتضی سرهنگی، نویسنده ادبیات پایداری در نکوداشت نصرتالله صمدزاده با عنوان «کتابدار یاد» با اشاره به آشنایی و همکاری خود با او اظهار کرد: در ابتدا ارتباط چندانی با یکدیگر نداشتیم و صمدزاده نیز چندان اهل صمیمیت و رودربایستی نبود و برخوردی جدی داشت؛ اما پس از آنکه کتابخانه تخصصی ادبیات جنگ شکل گرفت، ارتباط ما بهتر و بیشتر شد.
وی ادامه داد: هر وقت به کتابخانه میرفتم، چه برای انجام کاری و چه حتی بدون دلیل خاصی، احساس میکردم این کتابخانه صاحب دارد. نظم و انضباطی که آقای صمدزاده در آن برقرار کرد، همچنان وجود دارد و خوشبختانه این ویژگی حفظ شده است.
این نویسنده ادبیات پایداری با تأکید بر جایگاه کتابخانه تخصصی جنگ حوزه هنری گفت: آقای صمدزاده کتابخانهای را بنیان گذاشت که امروز نظیر آن را در کشور نداریم. ما تنها یک کتابخانه تخصصی ادبیات جنگ در کشور داریم که شکلگیری و سامانیافتن آن حاصل زحمات ایشان است.
سرهنگی با اشاره به ویژگیهای مدیریتی صمدزاده افزود: ایشان همکاران خوبی تربیت کردند و روحیه معلمی دارند. این ویژگی برای یک مدیر بسیار مهم است؛ چراکه آقای صمدزاده بیش از آنکه بخواهد صرفاً مدیر باشد، برای بچههای مجموعه نقش پدر را ایفا کرده و با آنها پدرانه رفتار کرده است.
وی با قدردانی از تلاشهای صمدزاده برای روشن نگه داشتن چراغ این کتابخانه اظهار کرد: ایشان این چراغ را روشن کردند و خوشبختانه این چراغ همچنان روشن است. امیدوارم همواره سلامت و تندرست باشند و سایهشان بالای سر خانواده، عزیزان و کتابخانه باقی بماند.
سنگری: صمدزاده را بیشتر «کتابیار» میدانم تا کتابدار
محمدرضا سنگری، نویسنده و پژوهشگر تاریخ در آیین نکوداشت نصرتالله صمدزاده با عنوان «کتابدار یاد» با بیان اینکه چنین برنامههایی فرصتی برای شناخت ابعاد شخصیتی و تلاشهای افراد اثرگذار است، اظهار کرد: امیدوارم در این مجال بتوانیم ابعاد شخصیتی و تلاش و تکاپوی دوستان را بشناسیم و ارج بگذاریم؛ هرچند اجر واقعی این تلاشها در جای دیگری محفوظ است.
وی با اشاره به نخستین آشنایی خود با صمدزاده در کتابخانه گفت: برخی شخصیتها را از همان لحظه نخست که میبینید، احساس میکنید هیچ فاصلهای میان شما و آنها وجود ندارد و بهسرعت با یکدیگر صمیمی میشوید؛ اما برخی دیگر با فاصلهای بیشتر همراه میشوند و برای نزدیکشدن به آنها باید با احتیاط و آرامش پیش رفت. آقای صمدزاده در ابتدا برای من از دسته دوم بود. وقتی به ایشان نزدیک شدم، احساس کردم باید با احتیاط و آرامآرام باب آشنایی را باز کنم؛ اما بعدها متوجه شدم چه وجود نازنین و جهان بزرگی دارند.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به روایتی درباره اثرگذاری رفتار نیک در جلب محبت دیگران افزود: در روایتی آمده است که کسانی که سرمایههای وجودی و خوبیهای خود را در اختیار دیگران قرار میدهند، دلها به سوی آنها متمایل میشود. همچنین در آیه ۹۶ سوره مریم آمده است: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا»؛ خداوند برای کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، محبتی در دلها قرار میدهد. من نیز در دیدارهای بعدی احساس کردم میتوانم بهراحتی با ایشان گفتوگو کنم و بیش از پیش با ابعاد شخصیتیشان آشنا شوم.
سنگری با تأکید بر اینکه عنوان «کتابیار» را برای صمدزاده مناسبتر از «کتابدار» میداند، بیان کرد: به نظرم واژه کتابیار با نام نصرت و ویژگیهای شخصیتی ایشان تناسب بیشتری دارد. یکی از ویژگیهای برجسته آقای صمدزاده، دقت فراوان در کار، توجه به نظم و ساماندهی امور و بههنگامبودن است؛ یعنی اینکه انسان در زمان خود زندگی کند، زبان زمانهاش را بفهمد و بتواند بهخوبی از فرصتهای آن استفاده کند.
وی با اشاره به تلاشهای صمدزاده برای شناسایی منابع و کتابهای مرتبط با حوزه جنگ در کتابخانههای جهان گفت: به یاد دارم در یکی از دیدارها، ایشان از جستوجو و گشتوگذار خود در کتابخانههای آمریکا و دیگر کتابخانههای غربی صحبت میکردند. میگفتند در حال جستوجو، دریافت و ذخیرهسازی منابع هستند. اگر درست به خاطر داشته باشم، اشاره کردند که حتی ساعت سه نیمهشب نیز در کتابخانههای جهان جستوجو میکنند تا کتابهای مرتبط با این حوزه را پیدا کنند. این میزان از دقت، پیگیری و استفاده از فرصتها بسیار ارزشمند است.
این پژوهشگر با اشاره به مفهوم بازنشستگی و معنای آن در فرهنگ تاجیکستان اظهار کرد: در فرهنگ تاجیکستان به افرادی که بازنشسته میشوند، «سبکدوش» میگویند؛ یعنی کسی که بار مسئولیت از دوشش برداشته شده است. اما به نظرم برای انسانهای بزرگ، سبکدوشی معنایی ندارد؛ آنها همواره بارهای سنگینتری برمیدارند و در افقهای بالاتری حرکت میکنند.
سنگری ادامه داد: در همین مدت محدودی که فرصت ارتباط کاری با آقای صمدزاده را داشتهام، همواره تلاش و تکاپوی مستمر ایشان برای یافتن و انجام کارهای تازه را احساس کردهام. این روحیه جستوجوگری و میل به حرکت، از ویژگیهای برجسته ایشان است.
وی در بخش دیگری از سخنانش به خاطرهای از دوران تحصیل خود در تهران اشاره کرد و گفت: زمانی که برای گذراندن دوره دکتری به تهران آمدم، پشت میز شهید رجایی مینشستم و معمولاً سرمقاله مجله را همانجا مینوشتم. ایشان جملهای را زیر شیشه میز خود قرار داده بودند که مضمون آن این بود: «هر وقت کاری را تمام کردید، کار بزرگتری را آغاز کنید.» این جمله برای من بسیار تأملبرانگیز بود؛ چراکه انسانهای بزرگ و صاحبان روحهای بزرگ، خود را به کارهای کوچک محدود نمیکنند و همواره به افقهای بالاتر میاندیشند.
این نویسنده و پژوهشگر در پایان با تأکید بر ضرورت استفاده از تجربههای صمدزاده گفت: امیدوارم بیش از گذشته از سرمایه وجودی آقای صمدزاده استفاده شود و دوستان عزیزی که در مجموعه کتابخانه تخصصی جنگ فعالیت میکنند، از تجربههای ایشان بهره بگیرند. نباید اجازه دهیم این تجربهها نادیده گرفته شود یا از دست برود.
سنگری در پایان خاطرهای از یکی از معلمان بازنشسته نقل کرد و گفت: به دلیل فعالیت در آموزشوپرورش و همکاری در تألیف کتابهای درسی و ارتباط با دبیران و معلمان، با یکی از معلمانی که بازنشسته شده بود، در ارتباط بودم. او رباعیای برای من فرستاد که در آن از سی سال خدمت در مدرسه و سرانجام بازنشستهشدنش گلایه کرده بود:
«سی سال ز درس و بحث خستم کردن
در مدرسه خاک و گچ به دستم کردن
خامبودن مدعیان فرهنگ
چون پخته شدم، بازنشستم کردن»
وی ابراز امیدواری کرد که مجموعه کتابخانه تخصصی جنگ همچنان از دانش، تجربه و تلاشهای صمدزاده بهرهمند شود.
کتابخانه تخصصی جنگ، یادگار ماندگار صمدزاده است
غلامرضا عزیزی، نویسنده و پژوهشگر، در آیین نکوداشت نصرتالله صمدزاده با عنوان «کتابدار یاد» سخنان خودرا با اشاره به شعر پایانی محمدرضا سنگری اظهار کرد: اقای سنگری سخنانشان را با شعر بسیار زیبایی به پایان رساندند و من حسرت خوردم که چرا خودکاری در دسترسم نبود تا آن را یادداشت کنم. من هم میخواهم سخنانم را با این بیت آغاز کنم:
«گمان مبر که به پایان رسید کار مغان
هزار باده ناخورده در رگ تاک است»
عزیزی با بیان اینکه آشنایی او با صمدزاده با دیگر حاضران تفاوت داشته است، افزود: آشنایی من با استاد صمدزاده شاید از نظر مدت کوتاهتر و از نظر موضوع جدیتر بوده باشد؛ چراکه برای یک مراجعه کاری و با هدف بررسی موضوع کتابداری تخصصی ادبیات جنگ خدمت ایشان رسیدم.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به دو ویژگی مهم فعالیتهای صمدزاده گفت: نخستین نکته، جسارت و شهامت ایشان بود؛ اینکه فردی تصمیم بگیرد از الگوها و نظامهای موجود کتابداری که همواره توصیه میکنند چه کاری باید انجام شود و چه الزاماتی باید رعایت شود، فراتر برود و با تکیه بر دانش و شناخت خود، نظامی متناسب با شرایط و مقتضیات بومی و فرهنگی کشور طراحی کند و به یادگار بگذارد.
وی ادامه داد: به نظر من این بخش از شخصیت و کار استاد صمدزاده بسیار مهم است. همان زمان از ایشان درخواست کردم که این تجربه را بهعنوان یک الگو ثبت و مستند کنند تا در قالب مقاله منتشر شود و مورد بررسی قرار بگیرد. دستکم باید این الگو به بحث گذاشته شود و نقد و بررسی شود؛ چراکه به نظرم کاری بسیار ارزشمند و قابل توجه است.
عزیزی در ادامه با اشاره به ویژگی دوم مدیریت صمدزاده بیان کرد: به یاد نوشتهای افتادم که مضمون آن درباره ویژگیهای یک مدیر خوب بود. مدیر خوب فقط کسی نیست که بتواند بر دلها حکومت کند و رهبری عاطفی مجموعه را برعهده داشته باشد؛ هرچند این ویژگی مهمی است، اما ویژگی دیگری نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
وی توضیح داد: مدیر خوب کسی است که مجموعهای مانند ساعت بسازد؛ مجموعهای که حتی در نبود او نیز به فعالیت خود ادامه دهد، پویا باشد و مسیر پیشرفت را دنبال کند. از این منظر، بنیادی که استاد صمدزاده بنا گذاشتهاند، اهمیت ویژهای دارد.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به ماندگاری دستاوردهای صمدزاده گفت: انشاءالله وجود پربرکت ایشان سالهای سال در کنار ما باشد و همچنان از حضورشان بهره ببریم؛ اما نکته این است که نظام و مجموعهای که ایشان ایجاد کردهاند، خود یک یادگار ارزشمند است؛ چیزی شبیه به صدقه جاریه که آثار و برکات آن حتی در نبود بنیانگذارش نیز ادامه پیدا میکند.
صمدزاده از کسانی است که خود را مدیون آموزشهایشان میدانم
فرزانه قلعهقوند، پژوهشگر، در آیین نکوداشت نصرتالله صمدزاده با عنوان «کتابدار یاد» با اشاره به تجربه شخصی خود از بازنشستگی اظهار کرد: من شرایط ایشان را خیلی خوب درک میکنم. تلخترین روز زندگی من مهرماه سال ۱۳۸۶ بود؛ زمانی که ناچار شدند در پروندهام عنوان بازنشسته را ثبت کنند. من یک معلم بودم و برای نخستین بار در پاییز آن سال صدای زنگ مدرسه را نشنیدم. این اتفاق برایم بسیار تلخ بود و تا مدتها دچار افسردگی شدم.
وی ادامه داد: پس از آن به معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران رفتم و سپس فعالیت خود را در مؤسسه پیام آزادگان ادامه دادم. در واقع، دوباره ایستادم و به فعالیت برگشتم؛ بازنشسته نشدم. تا امروز هم، اگر خدا بخواهد، همچنان به کار و فعالیت ادامه میدهم.
قلعهقوند با اشاره به آشنایی خود با صمدزاده و نقش او در مسیر کاریاش گفت: زمانی که به این مجموعه پیوستم، تقریباً هیچ شناختی از دنیایی که باید وارد آن میشدم نداشتم. یکی از افرادی که واقعاً خودم را مدیون او میدانم، شاید حتی خودش هم نداند، آقای صمدزاده است.
این پژوهشگر با قدردانی از منش و رفتار صمدزاده افزود: همیشه ایشان را با لبخند خاصشان به یاد میآورم؛ همچنین چیزهای زیادی را با تواضع و مهربانی از ایشان آموختم و تلاش کردم شاگرد خوبی برایشان باشم.
وی در پایان با قدردانی از صمدزاده و دیگر حاضران گفت: از شما و دیگر دوستان بسیار آموختیم. فقط میخواهم به شما خدا قوت بگویم و از زحماتتان تشکر کنم.



نظر شما